Konsep Syura

Soalan : Huraikan konsep syura yang menjadi amalan dalam pemerintahan Khulafa al Rasyidin

Pengenalan:

-          Syura: sebuah lembaga atau majlis perundingan Negara yang tertinggi

-         Penubuhannya selaras dengan firman Tuhan dalam surah Ali-Imran ayat 159

-         Majlis Syura dibentuk bagi mendapatkan kata putus dalam menjalankan sesuatu tindakan yang tidak diputuskan oleh al Quran dan Hadith

Isi:

·         Syura adalah perkataan bahasa Arab yang bermaksud mesyuarat

-         Dari sudut istilah: permesyuaratan yang diadakan sekumpulan ulama dan umat Islam dalam segala hal berkaitan kepentingan dan kebajikan berdasarkan keimanan dan ketakwaan

·         Merupakan satu cirri penting dalam pemerintahan dan pentadbiran Islam

-         Dipraktikkan sejak zaman Nabi Muhammad s.a.w. dan disertai para sahabat

-         Cth: amalan syura semasa Perang Badar dan Perang Uhud

·         Zaman KAR: konsep syura diamal secara meluas

-         Dapat dilihat dalam pelbagai bidang kehidupan seperti bidang politik iaitu perlantikan Saidina Abu Bakar al Siddiq sebagai khalifah pertama yang dipilih hasil permesyuaratan di saqifah Bani Sarah

-         Perlantikan Saidina Umar al Khattab juga melalui cadangan Saidina Abu Bakar yang kemudiannya dibaiah oleh orang ramai

-         Saidina Uthman pula dilantik melalui satu Majlis Syura yang calonnya terdiri daripada 6 orang sahabat

-         Saidina Ali pula dilantik oleh para penyokongnya namun kemudiannya diperakui orang ramai kecuali penduduk Syam

·         Perlantikan ahli Majlis Syura: seorang lelaki Islam, sudah baligh, merdeka, bersifat adil, siasah yang tajam

-         Jumlahnya tidak ditetapkan, bergantung kepada keperluan semasa

-         Seseorang khalifah yang telah dilantik perlu mendapat baiah daripada orang ramai yang berbentuk sumpah setia

·         Zaman pemerintahan Khalifah Umar al Khattab: Majlis Syura dibahagi 2 bahagian iaitu Majlis Syura Tertinggi dan Majlis Syura Am

-         Majlis Syura Tertinggi dianggotai Uthman b affan, Ali b Abi Talib, Abdul Rahman b Auf, saad b Abi Waqas, Muaz b Jabal

·         Tanggungjawab Majlis Syura: membuat polisi Negara, soal-soal hubungan luar serta masalah politik dan social

-         Amalan syura membuka peluang seluas-luasnya kepada semua orang untuk kemuka fikiran dan khalifah sendiri perlu patuhi keputusan Majlis Syura

-         Namun terdapat keadaan, syura tidak diamalkan

-         Cth: semasa Saidina Abu Bakar membuat keputusan memerangi golongan yang enggan membayar zakat: beliau menolak cadangan Saidina Umar dan meneruskan pendiriannya menentang golongan itu

Kesimpulan:

-         Syura merupakan satu cirri keadilan dan persepakatan dalam system pemerintahan KAR

-         Namun terdapat sesetengah keadaan, syura tidak diamalkan

-         Namun didapati syura telah dilaksanakan secara meluas dan telah menjadi amalan tradisi khalifah dalam menentukan dasar pemerintahan mereka

Khalifah & Peranannya

Soalan : Huraikan konsep khalifah serta peranannya dalam sistem pentadbiran Islam

Pengenalan:

-         Insitusi khalifah amat penting dalam sejarah pemerintahan Islam

-         Melambangkan pembinaan sebuah Negara Islam sebenar yang berpandukan al Quran dan Sunnah

-         Sejarah khalifah bermula selepas kewafatan Nabi Muhammad s.a.w. apabila Saidina Abu Bakar dilantik sebagai khalifah pertama

-         Diikuti Saidina Umar al Khattab, Saidina Uthman d Affan dan Saidina Ali b Abi Talib

-         Diteruskan khalifah dari Bani Umaiyah dan Abasiyyah

-         Institusi khalifah mula merosot selepas kerajaan Abasiyyah kerana kebanyakan pemerintah telah menyimpang daripada konsep pemerintahan Islam sebenar

Isi

·         Perkataan khalifah: perkataan Arab iaitu pengganti Nabi Muhammad s.a.w.

-         Konsepnya merujuk kepada jawatan sebagai ketua Negara Islam bagi menggantikan kepimpinan Nabi Muhammad s.a.w. selepas kewafatan baginda

-         Syarat-syarat perlantikan: mempunyai istiqamah dalam akidah dan mengeluarkan pendapat, sempurna sifat agar boleh menjalankan tugas dengan lancar, ilmu agama dan pentadbiran yang tinggi

·         Proses perlantikannya melalui Majlis Syura

-         Cthnya semasa perlantikan Saidina Abu Bakar al Siddiq

-         Seorang khalifah mesti baik, warak, mahir ilmu agama dan pentadbiran

·         Peranan khalifah:

a)     Imamah: menjalankan pentadbiran mengikut al Quran dan hadith

-         Tujuan: jaga kepentingan agama dan masyarakat Islam selepas kewafatan nabi Muhammad s.a.w.

-         Ibn Khaldun: khalifah bertugas menegakkan agama dan mentadbir dunia berpandukan al Quran dan sunnah bagi membawa kebahagiaan hidup dunia dan akhirat

b)     Menjalankan perundangan Islam

-         Laksana undang2 ikut hukum dalam al Quran dan Sunnah seperti hokum hudud, qisas dan takzir

-         Pastikan perlaksanaan undang2 Islam dijalankan dengan adil dan saksama tanpa sebarang unsure penipuan, penindasan, kezaliman

-         Pastikan semua bentuk berkaitan perundangan dikawal dengan betul seperti saksi, perlantikan hakim, perlaksanaan hokum

c)     Menjalankan sistem ekonomi selaras dengan Islam agar sumber pendapatan rakyat dan pemerintah adalah bersih

-         Hapus semua bentuk ekonomi jahiliyah seperti judi, riba, penipuan, penindasan terhadap golongan miskin

-         Pastikan perjalanan sistem cukai dan zakat lancar tanpa sebarang unsure penyelewengan dan penipuan

d)     Jaga keselamatan rakyat daripada ancaman musuh dari dalam atau luar

-         Bina kubu pertahanan, tambah bilangan askar, tambah keupayaan anggota dan senjata

-         Cth: Khalifah Umar susun semula tentera Islam bagi jaga keselamatan Madinah dan wilayah Islam dari ancaman Rom dan Parsi

e)     Sedia kemudahan awam: jaga kebajikan rakyat

-         Kemudahan pendidikan, kesihatan, hospital, sekolah, masjid

-         Cth: Khalifah Umar bina jalan raya bagi menghubungkan Bandar utama serta beberapa kemudahan awam lain untuk keselesaan rakyat

Kesimpulan:

-         Khalifah mempunyai tanggunjawab besar yang diamanahkan oleh rakyat kepadanya

-         Maknanya seseorang khalifah yang dipilih sepatutnya memiliki keupayaan dan kemampuan dalam pelbagai aspek khasnya keagamaan dan kemahiran mentadbir

-         Perlantikan khalifah tanpa berdasarkan kelayakan akan memusnahkan dan menghancurkan sesebuah kerajaan itu sendiri dan akan menyebabkan timbul rasa tidak puas hati dalam kalangan rakyat jelata